Tror lok shuôk Qơư cênhz cưv Tsêr tux Sơn La hâur têx hnuz hli 8, hâur thax qơư cênhz cưv no, pêz tưz tâu mnôngs lênhx nênhs chox kruô nuôv zax kria pâuz lok sâuv têx cêr txov nhêv hâur tsêr tux thâuv ntêx, taz sik nto mông lus cxuô qơư ntơư fâuv lâuk. Têx hnuz no, qơư cênhz cưv tsênhv tok tâu ntâu paz kruô nuôv zax cxuô qơư hâur Têz qơưk tuôx shuôk, yax hlo zis têx mê nhuôv, shâuv xênhz têx yar cơưv thax tsav tỉnh cux lok hlơưr shaz, ndo txiax njis txos fâuv lâuk.

Cênhz cưv Đảng bộ tỉnh Sơn La sâu mênhx: Hli 12/1939, Chi bộ Tsêr tux Sơn La tâu tsa tơưv, yênhx qơư chox car cêr siz tưr cxiv tsa thiaz por hưv têz qơưk hâur thax tsav Tây Bắc. Ntơưv thax qơư txov nhêv no, têx chiến sĩ cộng sản tưz truôx siaz chia kriz yar cơưv choz kria, kriz têx jias khiar tơưv cêr txov nhêv lok trâu têx thax tsav chia cxiv tsa têz qơưk. Ntơưv Mường Chanh, cêr siz tưr cxiv tsa têz qơưk tưz nto mông txos trâu 8 luz jok, txuôk nzir zos nto mông txos hur si tỉnh đros trâu yax 60 thax qơư cxiv tsa têz qơưk.

Hnuz 23/7/1945, Phù Yên zos thax qơư thơưx hlo ntâu zênhx tros; txuôk nzir zos Mường La, Thuận Châu, Mai Sơn, Yên Châu, Mộc Châu, Quỳnh Nhai. Hnuz 19/8/1945, Trung đội du kích Mường Chanh đros trâu pêx xênhv cux tưz lês tiar hâux lưv por hưv thax tsav tơưv đhâu cêr tsiv txov. Zov chênhr zos hnuz 26/8/1945, sâuv trôngz Khau Cả tưz kriz jias tsa tơưv Ủy ban Cách mạng lâm thời, kria pâuz Sơn La tưz ntâuk zênhx tsav tros, tơưv đhâu cêr tsiv txov.

Nhiav lok sâuv cênhz cưv, txux chi, shuv xênhz Trần Trà My, lớp 11, Yar cơưv THPT Tô Hiệu, kria pâuz: Cur lok six jông siaz tâu cơưv ntơưr hâur yar cơưv muôx bê Tô Hiệu. Cur shir phaz tâu côngv têx hâux lưv ndo txiax njis yar ntux ntơưv Qơư cênhz cưv Tsêr tux Sơn La, shuôk tsoz ntông txir đuôx Tô Hiệu, mnôngs kria txos cênhz cưv ntơưv no. Ndax jias so ntơưr no, cur tưz tâu côngv têx hâux lưv nthuôr txux chi, sênhr chêr ntơưv qơư cênhz cưv, li ntơư cur tưz pâuz ntâu txos cênhz cưv thiaz zuôr sir jos, tsiv txiax, cơưv coz cov tsiv nhos trâu fâuv lâuk têx txiax njis.

Saiz hloz Cách mạng Hli ziv thiaz Cxiv tsa tâu têz qơưk xiaz 2/9 thiaz chia cênhz cưv thax tsav puôr lênhx tâu fâuv hluôs pâuz txos,  tổ chức đoàn têx cấp tưz moz siaz fuô lês ntâu hâux lưv fiv huv, muôx txiax njis. Tix lâus Kiều Tiến Lương, Bí thư Đoàn Yar cơưv Đại học Tây Bắc, thav pâuz: Yar cơưv Đại học Tây Bắc muôx chôngz lênhx hluôs nênhs đros trâu zuôr luôs 6.000 shuv xênhz. Đoàn yar cơưv tưz moz siaz siz khov fuô lês qơư choz kria chính trị, siaz xav li “Six hơưv uô lênhx nênhs cộng sản”; “Iz hnuz iz jax mông jông, iz tuần iz jax luk muôx txiax njis”; cơưv chính trị; luôs hâux lưv muk shuôk têx qơư cênhz cưv... moz siaz lês têx hâux lưv tưx zênhv lês nuv, paz trâu têx hluôs nênhs tâu cơưv shâuv, lês hâux lưv muôx phênhv shuôv, nhiav têz nhiav qơưk.

Đros trâu njiaz lul “Kror tưs xar tâu muôx hluôs nênhs, hâux lưv phiv liv muôx hluôs nênhs”, fâuv hluôs Sơn La tưz lês tâu ntâu zav hâux lưv jông hâur côngz xưv đoàn. Hâur 5 shông đhâu, tưz muôx yax 200.000 lưv hluôs nênhs côngv hâux lưv tưx zênhv lês nuv, lês yax 6.000 công trình, hâux lưv muôx txiax njis; kho đuô thiaz uô yiaz yax 270 caik cêr jêx jok, paz uô tâu yax 500 luz tsêr thiaz têx hâux lưv txơưr đros trâu nhiax gruô hu tâu yax 73 tỷ đaiv.

Jông siaz trâu têx zav lês tâu jông hâur Cách mạng Hli ziv thiaz tsưx truôx cênhz cưv ntơưv têx Hluôs nênhs côngv cxiv tsa têz qơưk, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn puôr lênhx tuôr xav côngz xưv choz kria cênhz cưv zos hâux lưv tsênhv chênhz, lês tsik tsês. Tix lâus Lò Mạnh Cường, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, thav pâuz: Côngz xưv choz kria chính trị siaz xav trâu hluôs nênhs puôr lênhx tâu hlôngr yiaz, fiv huv thax tsav, paz max trâu têx hluôs nênhs tâu cơưv shâuv tsưr ziv lês hâux lưv thiaz trâu siaz cxiv tsa luz nênhx.

Tror tis saiz hâur ntu cxiv tsa têz qơưk, têx hâux lưv ntơưv Chi bộ Tsêr tux Sơn La thâuv ntêx tror zos qơư chuôz jos zov chênhr chia paz nzir đas jos trâu fâuv hluôs nhiv no. Txix li têx hâux lưv muôx txiax njis ntơư, hluôs nênhs Sơn La hnuz no zuôr moz siaz lês hâux lưv, paz đas jos cxiv tsa têz qơưk cov zênhv hnuz zênhv bluô nux, jông jav, vav mênhx.