Hlôngr yiaz txix li hlôngr pâur số

Thâuv ntêx, hâux lưv nuôv zax ntơưv jok Phụ Mẫu, xã Vân Hồ tsuôk zos tưx uô, txix li cxuô lênhx pêx xênhv ntơưv no têx tsưr ziv xar tơưv, phaz nzưr muôx xưz. Côngz xưv fuô kria tsênhv tsik tâu moz siaz txos, sir zôngv tsik tâu jông têx mạng xã hội chia lês hâux lưv, viv li têx kruô tuôx tsik truôx njês, phênhv chôngz zis têx kruô nuôv zax hâur tỉnh xưz.

Muôx ntâu zav hlôngr yiaz txix thâuv HTX Nuôv zax thiaz Kôngz lông Tạt Nàng tâu tsa tơưv shông 2022, đros trâu 14 thành viên zos hair nênhs Poz ziz hâur thax tsav. Taz sik hâur ntu piz lês hâux lưv, HTX tsênhv njiaz ntâu cêr phiv liv lok sâuv saiz car thiaz kriz đar qơư uô hâux lưv.

Shông 2024, HTX tâu côngv Dự án GREAT zos Chính phủ Australia paz, đhâu oz ntu: Cxơưz paz uô lax luôv thiaz pênhr xưv chox car trâu pox niav (WEL) thiaz cxơưz paz hlôngr pâur số (IDAP). Ntơư zos hâux lưv zov chênhr, paz trâu HTX iz thênhv jux juk hlôngr yiaz tsưr ziv lês hâux lưv.

Muôv Ngần Thị Nga, Giám đốc HTX Nuôv thiaz Nuôv zax Tạt Nàng, haik pâuz: Txix li muôx Dự án GREAT, pêz tưz tâu côngv têx jias kria nzir tsưr ziv lok sâuv hlôngr pâur số thiaz pênhr xưv chox car. Thâuv ntêx cxuô zav hâux lưv tsuôk zos lês trơưk li têx zav iz txưv pâuz xưz; nhiv no tưz pâuz cxiv tsa cêr tuôr xav thiaz saiz car tâu jông đuô. Tưz tsik zos cơưv trâu cơưv têx tsưr ziv hâur ntâuz ntơưr xưz, mak tsênhv tâu sir zôngv hâur luz nênhx cxuô hnuz. HTX tưz fuô lês hâux lưv saiz car, sir zôngv ntâuz ntơưr sâu nhiax điện tử, iz thênhv jux juk lês tâu hâux lưv jông đuô.

Têx thành viên tâu kriz cxiv tsa tsưr ziv fuô kria, tso têx đuôz, video fuô kria sâuv mạng. Zov chênhr, zos sir zôngv AI, hâu ntơư muôx ChatGPT, tưz paz lês tâu jông hâux lưv fuô kria qơư nuôv zax txos têx cxuô têx kruô nhoz cxuô qơư.

Txix li têx cêr hlôngr yiaz ntơư, têx thành viên HTX tưz pâuz phaiz hâux lưv lês fiv huv, đros ntơư cux paz max chia taz cov tâu têx kruô jông đuô.

Muôv Hà Thị Khuyên, tsưr homestay ntơưv jok Phụ Mẫu, haik pâuz: Thâuv ntêx, cur tsik tâu pâuz fuô kria thax qơư no. Tov kaz tâu dự án fuô kria, cur tưz cxaik zênhx zav jông gâux đuô, sâu têx mông thiaz tso trâu sâuv Facebook. Têx thành viên tsênhv sir zôngv AI chia cxiv tsa njiaz luk fuô kria, đhâu ntơư cux txo tsơưs six hơưv thiaz đas jos lês hâux lưv, taz sik cux tsênhv tâu chôngz lênhx kruô pâuz txos.

Trơưk li nênhs hlôngr njêx muôs Dự án GREAT ntơưv Sơn La, đhâu têx hâux lưv paz kria nzir tsưr ziv, dự án tưz paz yax 200 lênhx pox niav thiaz têx HTX hâur thax tsav cxaz nzir pênhr xưv chox car, iz thênhv jux juk pâuz sir zôngv têx tsưr ziv hlôngr pâur số.

Zơưs Sa Văn Đức, cán bộ Văn phòng Dự án GREAT ntơưv Sơn La, haik pâuz: Dự án tưz tsik zos paz kria nzir tsưr ziv xưz, mak tsênhv tâu sir zôngv hâur luz nênhx cxuô hnuz. Kror qơư ntơưv Tạt Nàng pov tâu tiak, thâuv pox niav muôx vax huôv thiaz tâu kria nzir tsưr ziv, lơưv tưz yênhxx têx nênhs zov chênhr hâur huôv tsar nhiax txiax thax tsav.

Pov tâu tiak, Dự án GREAT tưz cxơưz paz zov chênhr, cê paz lok sâuv tsưr ziv, cê paz hlôngr cêr xar, chuôz jos zov chênhr chia HTX huôv tsar truôx njês.

Cxiv tsa tâu qơư nuôv zax muôx chôngz lênhx kruô nhiav

Txix li moz siaz hlôngr pâur số thiaz cêr paz ntơưv dự án, HTX Nuôv zax thiaz kôngz lông Tạt Nàng tưz iz thênhv jux juk nthuôr huôv tâu jông têx zav muôx txơưv lok sâuv đêx ar, huôz chuô chia huôv tsar nuôv zax.

Đêx sor ntơưv jok Phụ Mẫu cuz txix 30-40°C, fiv huv trâu sơưr đơưk đa đêx chia kho moz. Tus đêx ntơư ntưk thiaz sor hâur yênhx shông, đros trâu muôx tox trôngz hâur pêk jông gâux, li ntơư tưz paz gruô hu tâu chôngz lênhx kruô nuôv zax tuôx ndis shuôk đuô.

Iz chas muôx đêx sor, thax tsav no tsênhv muôx ntâu thax qơư jông gâux li đêx tsas tsuô Tạt Nàng - qơư nuôv zax cấp tỉnh. Txix li muôx têx qơư đa đêx thiaz jêx jok tsênhv jông li zar thâuv ntêx tưz paz cxiv tsa tâu qơư nuôv zax jông.

Txix shông 2022, thâuv piz tok kruô, Tạt Nàng tưz tâu chôngz lênhx kruô pâuz txos. Trơưk HTX kria pâuz, shông 2023 qơư nuôv zax tok tâu yax 40.000 pưs kruô; txos shông 2025 tsar txos yax 70.000 pưs kruô, hâu ntơư, muôx yênhx cxênhz pưs kruô nhoz trâu têz qơưk Phaz cir, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Israel… Thâuv chôngz, iz hnuz tưz tok tâu yax yênhx puô pưs kruô.

Zơưs Lucas Martin, kruô nuôv zax Canada, haik pâuz: Cur lok six txâuk siaz trâu thax qơư ntơưv no. Tox trôngz hâur pêk jông gâux, nhaz xênhz; pêx xênhv nhiav kruôk. Pak đêx sor ntơưv no cux muôx chôngz lênhx kruô tuôx đas uô si.

Tưz tsik zos đa đêx sor xưz, thâuv kruô nuôv zax tuôx txos jok Tạt Nàng mak tsênhv tâu saiz têx txux chi, sênhr chêr hair nênhs, tâu côngv chos yuôx zêx, đê kôngz, txir nox. Têx hâux lưv ntơư tưz paz trâu têx kruô pâuz mênhx đuô txos trâu têx txux chi ntơưv thax tsav, cxơưz paz lês tâu jông đuô hâux lưv taz têx kruô nuôv zax.

Nhiv no, HTX Nuôv zax thiaz Kôngz lông Tạt Nàng paz muôx hâux lưv uô trâu yax 20 lênhx nênhs hâur thax tsav, fênhx đraz sâu tâu txix 5-7 triệu đaiv/nênhs/hli. Têx thâuv chôngz mak muôx chôngz đuô oz bâus têx nênhs uô hâux lưv trơưk chaix. Nuôv zax huôv tsar, cxơưz paz trâu pêx xênhv luz nênhx iz thênhv jux juk tâu jông đuô.

Txix li iz thax qơư tsik muôx nênhs pâuz chôngz, đêx sor Tạt Nàng tưz iz thênhv jux juk tsi njênhk tâu qơư sơưr hâur đaiv đuôz cok nuôv zax Sơn La. Têx zav lês tâu jông ntơư tưz kria mênhx têx zav muôx liv thâuv sir zôngv tâu jông têx zav zênhx muôx hâur thax tsav xưz, mak tsênhv hlôngr yiaz cêr xar, sir zôngv công nghệ thiaz yax hlo zos kror cêr côngv têk ntơưv Dự án GREAT.

Txix li muôx cêr tuôr xav fiv huv, pêx xênhv hâur thax tsav tưz huôv tsar nuôv zax tâu jông thiaz iz thênhv jux juk đros oz chas têz siz khov huôv tsar. Ntơư tâu saiz zos faz tsưr ziv fiv huv chia pêx xênhv hâur thax tsav huôv tsar nuôv zax jêx jok đros trâu cêr huôv tsar truôx njês, paz muôz têx đuôz jông ntơưv jok Phụ Mẫu haik khênhx, têx qơư nuôv zax ntơưv Sơn La haik tas nro kriz kria txos trâu têx fôngx zưs hâur têz qơưk thiaz oz chas têz qơưk.