Hâur luz hli 5/1948, Tỉnh ủy Sơn La tsa 2 paz tuz lênhv fuô kria đros trâu njiaz luk truôx siaz sơưr ntâuk thiaz tsênhr cov zênhx. Paz tuz lênhv tưz fuô kria, zaz zâuv thiaz cxiv tsa tâu qơư njênhs truôx njês trâu iz cxia xã, hâur ntơư muôx xã Mường Chùm. Shông 1949, Phaz cir tưz puôr chia ntâuk huyện ntơưr jok Giàn (Mường Bằng), txix ntơư cơ quan huyện tưz yaik muk trâu jok Búc (Chiềng Sung), tov kaz ntơư yaik muk trâu Đán Đanh (Mường Chùm) chia chox car por hưv têz qơưk. Cux hâur shông ntơư, đồng chí Trần Quyết hlôngr njêx muôs Tỉnh ủy muk trâu Đán Đanh muôz qix trâu Paz ntâuk tros tsênhr cov zênhx thiaz tsa tơưv Huyện ủy Mường La, zos đồng chí Vũ Ngọc Thành (zos Hoàng Cầm La) uô Bí thư, ntơư zos kror chiv tsês tsa tâu Đảng bộ huyện Mường La.

Txix li chox car ntơưv Tỉnh ủy Sơn La thiaz Huyện ủy Mường La, pêx xênhv Mường Chùm tưz bax cxuô zav, siz chos đros tuz lênhv ntâuk zênhx tsav tros hnuz 22/11/1952; côngv đas jos, chuôz zênhx cxơưz paz ntâuk zênhx tsav tros tos kâuv têz hnuz pôngz shông 1952 thiaz ntâuk zênhx tros Điện Biên Phủ shông 1954. Xã tưz tâu côngz bê Anh hùng lực lượng vũ trang pêx xênhv lok sâuv têx hâux lưv lês tâu jông hâur ntu tir ntâuk Phaz cir.

Zơưs Quàng Văn Lẻ, nhoz jok Nà Nong, zos Bí thư Đảng ủy xã txix shông 1960 txos shông 1981, cux zos iz hâur 9 lênhx uô thơưx hlo tâu tsa nhoz Đảng thâuv tsa tâu chi bộ ntơưv xã. Shông no, zơưs Lẻ tưz muôx 91 shông, tsênhv ndo njôngr cxuô ntu lok sâuv cênhz cưv tir ntâuk tros, cxiv tsa têz qơưk ntơưv pêx xênhv hâur ntu ntơưr.

Zơưs Quàng Văn Lẻ, nhoz jok Nà Nong, xã Mường Chùm, haik pâuz: Txix hâu shông 1948, muôx Đoàn trung ương tâu xair tuôx uô hâux lưv ntơưv Mường Chùm, chia fuô kria trâu pêx xênhv xã Mường Chùm tir ntâuk tros ntơưv Đán Đanh. Têx tuz hluôs thâuv ntơư lênhx tưs cux jông siaz lês trơưk li cêr tuôr xav fuô kria ntơưv paz cán bộ, tâu Tỉnh thiaz Trung ương tso chai tsa huyện sơưr tir ntâuk tros ntơưv Đán Đanh, xair đồng chí Hoàng Cầm La uô Bí thư huyện ủy. Haik txos Mường Chùm thâuv ntơư, cur côngv lês hâux lưv hluôs nênhs. Hnuz 9/2/1959, cur tâu tsa nhoz Đảng, txos hli 10/1960 tâu xair uô Bí thư chi bộ uô ntêx hlo ntơưv xã thiaz uô Bí thư đảng ủy xã, tas ntơư tâu xair uô Chủ nhiệm Ủy ban Cxênhz yuôx huyện ủy 4 khóa, tas ntơư mav cur lok so.

Qơư tir ntâuk tros Đán Đanh nhoz đêz đrôngs xã zuôr luôs 2 km. Têx zav chuôz zênhx tsênhv yuôr nhoz hâur kror tsuô tâu cán bộ uô têz qơưk nhoz hâur têx shông tir ntâuk Phaz cir.

Nthuôr huô jông qơư cênhz cưv Lũng Đán Đanh, thax qơư no tưz tâu huyện Mường La kho đuô chia choz kria trâu fâuv hluôs lok sâuv cênhz cưv uô têz, uô qơư hâur thax tsav. 

Đảng bộ, nov hâu, pêx xênhv cxuô hair nênhs hâur thax tsav xã puôr lênhx txâuk siaz lok sâuv cênhz cưv uô têz qơưk ntơưv fâuv lâuk, thôngx siaz, côngv đas jos cxiv tsa thax tsav. Đảng bộ xã tưz moz siaz chox car, huôv tsar nhiax txiax - xã hội, por hưv njias to thax tsav đros trâu cxiv tsa jêx jok yiaz. 

Lês cêr chai ntơưv tỉnh lok sâuv hlôngr nôngz kôngz yiaz tsêz chos trâu têz nxaz, pêx xênhv tưz hlôngr têx têz chos blêx, poz cưk sâu tsik tâu nju chia chos yax 300 ha ntông nox txir. Pêx xênhv tsênhv chos 271 ha caz tsiz, fênhx đraz sâu tâu 15.000 tấn caz tsiz/shông. Zus tsiax tâu moz siaz kriz đar, đros trâu yax 12.800 tus nhux, tưv, yax 49.000 tus kaiz, ok. Têx zis pluôs tsuôk yuôr 5,4%.

Zơưs Lường Văn Hồng, Bí thư Đảng ủy xã Mường Chùm: Saiz hloz cênhz cưv uô têz qơưk, Đảng bộ, nov hâu, pêx xênhv xã Mường Chùm tưz moz siaz huôv tsar nhiax txiax, cxiv tsa jêx jok yiaz, muôx nghị quyết chox car huôv tsar nhiax txiax cias thâuv hâu nhiệm kỳ đại hội. Hâux lưv huôv tsar nhiax txiax phênhv ntâu zos uô huôv tsar kôngz lông, ntâu zav hâux lưv txơưr thiaz moz siaz trâu uô kôngz lông, chos jôngr, tu, zus tsiax đros trâu muôs ntơưv têx đrôngs, txix ntơư tưz txo grik tsơưs zis pluôs, tsik yuôr zis pluôs nhoz tsêr khâuz hlaz, pêx xênhv tưz njênhs trâu Đảng thiaz nov hâu thax tsav cêr chox car.

Mường Chùm tâu công nhav txâuk chai xã jêx jok yiaz shông 2018. Cêr muk lok zôngx ziv đuô; 100% têx jok tưz tâu sir zôngv điện têz qơưk, muôx đêx hur sir zôngv; tsưx truôx, kria tas ntơưr tiểu học huv shông thiaz kria tas thênhv trung học cơ sở; moz siaz lês jông hâux lưv choz kria ntơưr thiaz cơưv ntơưr ntơưv têx yar cơưv, hur si 100% têx mê nhuôv txâuk shông puôr lênhx tuôx cơưv ntơưr. Muôx txâuk cưk kho moz, chuôz zênhx njuôk kho moz, phax tar moz, por hưv pêx xênhv đas jos. Cêr siz tưr, txux chi, sênhr chêr, thể dục thể thao tâu tsưx truôx thiaz huôv tsar. Thax tsav tâu por hưv nhoz njias to. 

Nthuôr huôv jông cênhz cưv uô têz qơưk, Đảng bộ, nov hâu thiaz pêx xênhv xã Mường Chùm puôr lênhx njênhs trâu kror chox car ntơưv Đảng, thôngx siaz, sir zôngv jông têx zav muôx txơưv chia huôv tsar nhiax txiax, iz thênhv jux juk txo tsơưs cêr pluôs truôx njês, tsưx truôx côngz bê xã tâu côngz jêx jok yiaz, sir jos cxiv tsa jêx jok yiaz hov jông, tsiv nhos zos thax tsav cênhz cưv nto mông cxiv tsa têz qơư.